Some journeys begin with a plan; others begin with a dream. The journey of the MicrobiOlympiad began in 2001 with a simple dream — to create a platform where graduate students of microbiology could come together, think beyond textbooks, challenge themselves, celebrate their knowledge, and, most importantly, nurture a deeper curiosity about the invisible world of microbes.
Twenty-five years later, as we celebrate the 'Silver Jubilee edition' of the MicrobiOlympiad, I look back with a heart full of gratitude, pride and satisfaction.
The initiative, which began in 2001 as a microbiological contest, was transformed into the MicrobiOlympiad from 2010. The first 19 editions were held at R. C. Patel A. S. C. College, Shirpur (2001–2019). The journey then reached the Government Institute of Science, Chhatrapati Sambhajinagar (2020–2023), and the 24th edition was held at C. K. T. College, Panvel. And now, in 2026, we stand at a historic juncture — the 25th MicrobiOlympiad, our Silver Jubilee.
The continuity of this journey is itself something to celebrate. Even when the whole world was on hold during the COVID-19 pandemic, the curiosity of young microbiologists did not cool. The 20th MicrobiOlympiad was successfully conducted on an online platform — proof that the true movement of education cannot be halted by material boundaries.
In recent years participation has naturally seen its ups and downs, but the spirit of the MicrobiOlympiad has kept expanding. To date, more than 110 colleges from different parts of India have taken part, and over 7,200 students have become a part of this remarkable journey.
But the MicrobiOlympiad is not merely a competition. It is a celebration of curiosity. It is a place where a student comes to understand that microbiology is not confined to the microscope, the laboratory, or the textbook — it lives in agriculture, food, health, the environment, biotechnology, artificial intelligence (AI), sustainability, and everyday life.
That same philosophy expanded the MicrobiOlympiad into a variety of creative and intellectual competitions:
Microbiological Contest – Undergraduate (UG), Microbiological Contest – Postgraduate (PG); MicrobioSlate; MicrobioCanvas; MicrobioPodium; MicrobioRead; MicrobioSoft; MicrobioWord; MicrobioAI; MicrobioModel; MicrobioTalk; MicrobioStreetPlay.
Each new competition added a new dimension to microbiology — knowledge, creativity, communication, technology, ingenuity, and social awareness.
The MicrobiOlympiad beyond India
One of the most notable milestones in this journey was the opportunity to present the concept of the MicrobiOlympiad on an international platform. My proposal, “MicrobiOlympiad – an Innovative Contest of Microbiology for Undergraduate Students,” was accepted as a Microbrew presentation and successfully presented at the ASM Conference for Undergraduate Educators (ASMCUE), held online from 29 June to 1 July 2021. Presenting this concept to the international faculty community at the undergraduate level was a deeply meaningful moment for me. What had begun in 2001 as a small initiative among microbiology students in India had reached an international platform dedicated to innovative methods of microbiology education across geographical boundaries. For me, it was far more than an acceptance. It affirmed that an idea born in the classrooms and laboratories of India can be equally relevant and effective globally. It strengthened my belief that innovation does not always demand enormous resources. Sometimes it begins with a simple question:
How can we make students curious enough to go beyond the curriculum?
The MicrobiOlympiad has been my constant effort to answer that question. This international recognition once again underlined one of the core philosophies behind the initiative — competition becomes a powerful medium of learning when it is not merely a test of memorisation, but a trigger for curiosity, creativity, scientific thinking, and communication.
The purpose of this journey
The objectives of the MicrobiOlympiad have always been simple but effective:
- To develop students' ability to apply biological and scientific principles.
- To evaluate their understanding of the nature, diversity, and functions of microorganisms.
- To build competitive readiness, scientific temper, and self-confidence among microbiology students.
- To encourage students to present scientific ideas through words, pictures, models, technology, and presentation.
And yet, over these 25 years, I discovered another purpose — one that was never formally written into the original plan.
The MicrobiOlympiad as my own journey of self-improvement
Every year, preparing for the MicrobiOlympiad required me to learn something new. In the early years I immersed myself in Microsoft Word, Excel, and PowerPoint. Then came online platforms and Google Forms to run the quizzes. The technology kept changing, and the MicrobiOlympiad compelled me to change with it.
Today, as we enter the Silver Jubilee year, Artificial Intelligence (AI) has become yet another teacher on my journey. Preparing for the MicrobiOlympiad has given me the chance to discover AI tools, explore new possibilities, and understand how this emerging technology can enrich learning.
And so, though I set out to build a platform for students, I gradually realised that this platform was educating me too. The MicrobiOlympiad kept me a student — always learning.
- Every question I create — makes me read.
- Every new competition — makes me experiment.
- Every student who participates — makes me think.
- Every change in technology — makes me learn something new.
- And every new edition — reminds me that education is a lifelong journey of curiosity.
Preparing for a MicrobiOlympiad demands dedication throughout the year. Still, December and January are the two months when my focus turns entirely to the next edition. Questions, ideas, concepts, formats, and possibilities constantly turn over in my mind during those months.
Looking back, I realise that the MicrobiOlympiad has given me something far more valuable than the hosting of an event. It has given me 25 years of interaction with curious young minds — students who asked questions, competed, created, performed, and inspired.
A movement built by many hands
No founder can build a 25-year journey single-handedly. Whatever the MicrobiOlympiad is today is the result of the sincere cooperation of institution heads, teachers, coordinators, volunteers, examiners, organisers, and — most importantly — the participating students.
I express my deepest gratitude to everyone who has contributed to this journey over the years. My heartfelt thanks to Mr. Vinod Patil, Mr. Sachin Achardoy, Dr. Rahul Salunkhe, Ms. Neeta Bashani, Ms. Deepmala Bhandari, Mr. Chetan Chavan, Mr. Kamlesh Kurankar, Dr. Sandeep Patil, Dr. Narendra Mokashe, Mr. Manoj Patil, Ms. Madhavi Shirsath, and Dr. Ashwini Patil — along with countless colleagues and well-wishers who devoted their time, energy, and enthusiasm to the success of the MicrobiOlympiad's early years.
I am equally grateful to the current team, whose dedication continues to carry this legacy forward:
- Dr. Jayashree Bhuktar — National Level Convener
- Shri. Nachiket Atale — Organizing Secretary
- Shri. Tushar Gaikwad — Convener, Microbiological Contest (UG)
- Dr. Bhaurao Chaushetye — Convener, Microbiological Contest (PG)
- Dr. Navin Dandi — Convener, MicrobioSlate
- Dr. Sandeep Wagh — Convener, MicrobioCanvas
- Dr. Nayana Patil — Convener, MicrobioPodium
- Dr. Samadhan Waghmode — Convener, MicrobioRead
- Dr. Rajendra Choure — Convener, MicrobioSoft
- Dr. Nitinkumar Patil — Convener, MicrobioWord
- Ms. Aksa Majgaonkar — Convener, MicrobioAI
- Prof. Sandeep Patil — Convener, MicrobioModel
- Dr. Suchita Bharambe — Convener, MicrobioTalk
- Mrs. Sangeeta Jangam — Convener, MicrobioStreetPlay
I am also deeply grateful to co-founder Shri. Nilesh Vadnere for his efforts to grow the event's popularity among colleges in the Mumbai region; to the world-renowned scientist Dr. Yogesh Shouche for his valuable cooperation and encouragement; to Prof. Dr. A. M. Deshmukh, Founder of the Microbiologist Society; to Principal Dr. D. R. Patil, who encouraged me and helped me wholeheartedly; and to my friends Prof. Ajay Kumar Jadhav, Prof. Manohar Padul, and Prof. Ketan Narkhede.
The road beyond the Silver Jubilee
Twenty-five years is an important milestone, but it is not the final goal. When I look back at the first microbiological contest of 2001 and compare it with the MicrobiOlympiad of 2026, I see not merely the growth of one event, but the development of an idea.
- The idea that students should have an opportunity beyond the exam.
- The idea that collaboration can coexist with competition.
- The idea that science can be both intellectual and creative.
- The idea that microbiology can be expressed through quizzes, canvas, podiums, models, words, digital platforms, conversations, and street plays.
- And, most importantly, that a small activity, continued with loyalty, can touch thousands of young minds.
That is why this article, written on the occasion of the Silver Jubilee year, is not merely a collection of memories. It is a 25-year history of a shared devotion — among people, institutions, students, friendships, ideas, and microbiology. To the students who participated wholeheartedly, the teachers who encouraged them, the coordinators who worked behind the scenes, the volunteers who contributed quietly, the institutions that opened their doors, and every person who believed in this dream — this Silver Jubilee edition is dedicated to all of you.
I began the MicrobiOlympiad intending to give students a platform. Twenty-five years later, I realised that it was, in truth, the students who gave me a platform — to keep learning, to dream, and to make things happen. For that, I will always be grateful to them.
Let us celebrate the past with pride, the present with joy, and the future with eager anticipation. For microbes may be invisible — but the curiosity they inspire can move generations to come.
May the team spirit the MicrobiOlympiad has nurtured remain immortal. May the curiosity of the young microbiologist stay undimmed. And may this journey continue for many decades to come.
Prof. Ulhas K. PatilFounder, MicrobiOlympiad · Silver Jubilee Edition, 2026
काही प्रवास योजनेने सुरू होतात, तर काही स्वप्नाने. मायक्रोबायोलॉम्पियाडचा (Microbiolympiad) प्रवास २००१ मध्ये एका साध्या स्वप्नाने सुरू झाला—सूक्ष्मजीवशास्त्राच्या (Microbiology) पदवीच्या विद्यार्थ्यांनी एकत्र यावे, पाठ्यपुस्तकांच्या पलीकडे जाऊन विचार करावा, स्वतःला आव्हान द्यावे, आपल्या ज्ञानाचा उत्सव साजरा करावा आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, सूक्ष्मजीवांच्या या अदृश्य जगाबद्दल अधिक सखोल उत्सुकता निर्माण करावी, असा एक मंच तयार करणे.
पंचवीस वर्षांनंतर, जेव्हा आपण मायक्रोबायोलॉम्पियाडची 'रौप्य महोत्सवी आवृत्ती' साजरी करत आहोत, तेव्हा मी कृतज्ञता, अभिमान आणि समाधानाने भरलेल्या अंतःकरणाने मागे वळून पाहतो.
२००१ मध्ये ‘मायक्रोबायोलॉजिकल कॉन्टेस्ट’ (Microbiological Contest) म्हणून सुरू झालेल्या उपक्रमाचे २०१० पासून ‘मायक्रोबायोलॉम्पियाड’मध्ये रूपांतर झाले. पहिली १९ सत्रे आर. सी. पटेल ए.एस.सी. कॉलेज, शिरपूर (२००१-२०१९) येथे आयोजित करण्यात आली होती. त्यानंतर हा प्रवास ‘शासकीय विज्ञान संस्था’, छत्रपती संभाजीनगर (२०२०-२०२३) येथे पोहोचला आणि त्यानंतर २४ वी आवृत्ती सी.के.टी. कॉलेज, पनवेल येथे पार पडली. आणि आता, २०२६ मध्ये, आपण एका ऐतिहासिक टप्प्यावर उभे आहोत—२५ वी मायक्रोबायोलॉम्पियाड, आमचा रौप्य महोत्सव.
या प्रवासातील सातत्य हीच साजरी करण्यासारखी गोष्ट आहे. कोविड-१९ साथीच्या आजारात जेव्हा संपूर्ण जग थांबले होते, तेव्हाही तरुण मायक्रोबायोलॉजिस्टची उत्सुकता थंडावली नाही. २० वी मायक्रोबायोलॉम्पियाड एका ऑनलाइन मंचाद्वारे यशस्वीपणे पार पडली. यावरून हे सिद्ध झाले की, शिक्षणाची खरी चळवळ भौतिक सीमांमुळे रोखली जाऊ शकत नाही.
गेल्या काही वर्षांत सहभागात साहजिकच चढ-उतार आले, पण मायक्रोबायोलॉम्पियाडची भावना विस्तारतच राहिली. आजपर्यंत भारतातील विविध भागांतील ११० हून अधिक महाविद्यालयांनी यात भाग घेतला असून, ७,२०० हून अधिक विद्यार्थी या उल्लेखनीय प्रवासाचा भाग बनले आहेत.
पण मायक्रोबायोलॉम्पियाड ही केवळ एक स्पर्धा नाही. हा उत्सुकतेचा उत्सव आहे. हे असे ठिकाण आहे जिथे विद्यार्थ्याला समजते की सूक्ष्मजीवशास्त्र हे केवळ सूक्ष्मदर्शक (microscope), प्रयोगशाळा किंवा पाठ्यपुस्तकापुरते मर्यादित नाही. ते शेती, अन्न, आरोग्य, पर्यावरण, जैवतंत्रज्ञान, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI), शाश्वतता आणि दैनंदिन जीवनात वसलेले आहे.
त्याच तत्त्वज्ञानाने मायक्रोबायोलॉम्पियाडचा विस्तार विविध सर्जनशील आणि बौद्धिक स्पर्धांमध्ये केला:
मायक्रोबायोलॉजिकल कॉन्टेस्ट – पदवी (UG), मायक्रोबायोलॉजिकल कॉन्टेस्ट – पदव्युत्तर (PG); मायक्रोबायोस्लेट (MicrobioSlate); मायक्रोबायोकॅन्व्हॅस (MicrobioCanvas); मायक्रोबायोपॉडियम (MicrobioPodium); मायक्रोबायोरीड (MicrobioRead); मायक्रोबायोसॉफ्ट (MicrobioSoft); मायक्रोबायोवर्ड (MicrobioWord); मायक्रोबायोएआय (MicrobioAI); मायक्रोबायोमॉडेल (MicrobioModel); मायक्रोबायोटॉक (MicrobioTalk); मायक्रोबायोस्ट्रीटप्ले (MicrobioStreetPlay)
प्रत्येक नवीन स्पर्धेने सूक्ष्मजीवशास्त्राला एक नवीन आयाम जोडला—ज्ञान, सर्जनशीलता, संवाद, तंत्रज्ञान, कल्पकता आणि सामाजिक जाणीव.
भारताबाहेर मायक्रोबायोलॉम्पियाड
या प्रवासातील एक विशेष उल्लेखनीय टप्पा म्हणजे आंतरराष्ट्रीय मंचावर मायक्रोबायोलॉम्पियाडची संकल्पना मांडण्याची संधी मिळणे. २९ जून ते १ जुलै २०२१ दरम्यान ऑनलाइन आयोजित करण्यात आलेल्या ‘ASM Conference for Undergraduate Educators (ASMCUE)’ मध्ये “MicrobiOlympiad – an Innovative Contest of Microbiology for Undergraduate Students” हा माझा प्रस्ताव ‘मायक्रोब्रू’ सादरीकरणासाठी’ (Microbrew presentation) स्वीकृत झाला व मला तो यशस्वीपणे सादर करता आला. पदवी स्तरावरील आंतरराष्ट्रीय शिक्षक समुदायासमोर ही संकल्पना मांडणे हा माझ्यासाठी अत्यंत अर्थपूर्ण क्षण होता. भारतातील सूक्ष्मजीवशास्त्राच्या विद्यार्थ्यांमध्ये २००१ मध्ये एका छोट्या उपक्रमाच्या रूपात सुरू झालेला हा प्रवास भौगोलिक सीमा ओलांडून सूक्ष्मजीवशास्त्र शिक्षणातील नाविन्यपूर्ण पद्धतींना समर्पित आंतरराष्ट्रीय मंचावर पोहोचला होता. माझ्यासाठी हे केवळ एका स्वीकृतीपेक्षा खूप जास्त होते. भारतातील वर्ग आणि प्रयोगशाळांमधून जन्म घेतलेली एखादी कल्पना जागतिक स्तरावरही तितकीच सुसंगत आणि प्रभावी ठरू शकते, यावर याने शिक्कामोर्तब केले. यामुळे माझा हा विश्वास अधिक दृढ झाला की, नाविन्यपूर्ण शिक्षणासाठी नेहमीच प्रचंड संसाधनांची गरज नसते. काही वेळा, याची सुरुवात एका साध्या प्रश्नाने होते:
आपण विद्यार्थ्यांना अभ्यासक्रमाच्या पलीकडे जाऊन शिकण्यासाठी पुरेशी उत्सुकता कशी निर्माण करू शकतो?
मायक्रोबायोलॉम्पियाड हा त्या प्रश्नाचे उत्तर शोधण्याचा माझा निरंतर प्रयत्न राहिला आहे. या आंतरराष्ट्रीय मान्यतेने या उपक्रमामागील एका मुख्य तत्त्वज्ञानाला पुन्हा एकदा अधोरेखित केले—स्पर्धा ही केवळ पाठांतराची परीक्षा न राहता उत्सुकता, सर्जनशीलता, वैज्ञानिक विचार आणि संवादाला चालना देणारी असावी, तेव्हा ती शिक्षणाचे एक शक्तिशाली माध्यम बनते.
या प्रवासामागील उद्देश
मायक्रोबायोलॉम्पियाडचे उद्देश नेहमीच साधे पण प्रभावी राहिले आहेत:
- विद्यार्थ्यांमध्ये जैविक आणि वैज्ञानिक तत्त्वांचा वापर करण्याची क्षमता विकसित करणे.
- सूक्ष्मजीवांचे स्वरूप, विविधता आणि कार्यांविषयीच्या त्यांच्या आकलनाचे मूल्यमापन करणे.
- मायक्रोबायोलॉजीच्या विद्यार्थ्यांमध्ये स्पर्धात्मक तत्परता, वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि आत्मविश्वास वाढवणे.
- विद्यार्थ्यांना शब्द, चित्रे, मॉडेल्स, तंत्रज्ञान आणि सादरीकरणाच्या माध्यमातून वैज्ञानिक कल्पना मांडण्यास प्रोत्साहित करणे.
तरीही, या २५ वर्षांत मला आणखी एक उद्देश सापडला—जो मूळ योजनेत कधीही औपचारिकपणे लिहिला गेला नव्हता.
मायक्रोबायोलॉम्पियाड हा माझा स्वतःच्या आत्मसुधारणेचाही प्रवास
दरवर्षी मायक्रोबायोलॉम्पियाडची तयारी करताना मला काहीतरी नवीन शिकावे लागले. सुरुवातीच्या वर्षांत मी मायक्रोसॉफ्ट वर्ड, एक्सेल आणि पॉवरपॉइंटमध्ये स्वतःला झोकून दिले. नंतर प्रश्नमंजुषा आयोजित करण्यासाठी ऑनलाइन प्लॅटफॉर्म आणि Google Forms आले. तंत्रज्ञान बदलत गेले आणि मायक्रोबायोलॉम्पियाडने मला त्यासोबत बदलण्यास भाग पाडले.
आज, आपण रौप्य महोत्सवी वर्षात पदार्पण करत असताना, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) माझ्या या प्रवासात आणखी एक शिक्षक बनली आहे. मायक्रोबायोलॉम्पियाडच्या तयारीने मला एआय टूल शोधण्याची, नवीन शक्यतांचा विचार करण्याची आणि हे उगवते तंत्रज्ञान शिक्षण कसे समृद्ध करू शकते हे समजून घेण्याची संधी दिली आहे.
अशा प्रकारे, मी विद्यार्थ्यांसाठी एक मंच तयार करू इच्छित होतो, पण मला हळूहळू जाणीव झाली की हा मंच मलाही शिक्षित करत होता. मायक्रोबायोलॉम्पियाडने मला नेहमी शिकत ठेवणारा विद्यार्थी बनवून ठेवले.
- मी तयार केलेला प्रत्येक प्रश्न — मला वाचन करायला लावतो.
- प्रत्येक नवीन स्पर्धा — मला प्रयोग करायला लावते.
- सहभागी होणारा प्रत्येक विद्यार्थी — मला विचार करायला लावतो.
- तंत्रज्ञानातील प्रत्येक बदल — मला नाविन्यपूर्ण बाबी शिकायला भाग पाडतो.
- आणि प्रत्येक नवीन आवृत्ती — मला आठवण करून देते की शिक्षण हा उत्सुकतेचा आयुष्यभराचा प्रवास आहे.
मायक्रोबायोलॉम्पियाडच्या तयारीसाठी वर्षभर समर्पणाची गरज असते. तरीही, डिसेंबर आणि जानेवारी हे दोन महिने असे असतात जेव्हा माझे लक्ष पूर्णपणे पुढील आवृत्तीच्या तयारीवर केंद्रित असते. त्या महिन्यांत प्रश्न, कल्पना, संकल्पना, स्वरूप आणि शक्यता माझ्या मनात सतत घोळत असतात.
मागे वळून पाहताना मला जाणवते की मायक्रोबायोलॉम्पियाडने मला केवळ एका कार्यक्रमाच्या आयोजनापेक्षा खूप मोलाचे काहीतरी दिले आहे. याने मला उत्सुक तरुण मनांशी संवादाची २५ वर्षे दिली आहेत—असे विद्यार्थी ज्यांनी प्रश्न विचारले, स्पर्धा केली, निर्मिती केली, सादरीकरण केले आणि प्रेरणा दिली.
अनेक हातांनी उभारलेली एक चळवळ
कोणताही संस्थापक २५ वर्षांचा प्रवास एकटा उभारू शकत नाही. मायक्रोबायोलॉम्पियाड आज जे काही आहे, ते संस्थाप्रमुख, शिक्षक, समन्वयक, स्वयंसेवक, परीक्षक, आयोजक आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे सहभागी विद्यार्थ्यांच्या मनापासून मिळालेल्या सहकार्याचा परिणाम आहे.
गेल्या काही वर्षांत या प्रवासात योगदान देणाऱ्या सर्वांबद्दल मी मनापासून कृतज्ञता व्यक्त करतो. मी श्री विनोद पाटील, सचिन आचार्डॉय, डॉ. राहुल साळुंखे, नीता बाशाणी, दीपमाला भंडारी, चेतन चव्हाण, कमलेश कुरणकर, डॉ.संदीप पाटील, डॉ.नरेंद्र मोकाशे, श्री मनोज पाटील, माधवी शिरसाठ आणि डॉ.अश्विनी पाटील यांच्यासह असंख्य सहकाऱ्यांचे आणि शुभचिंतकांचे मनापासून आभार मानतो, ज्यांनी मायक्रोबायोलॉम्पियाडच्या सुरुवातीच्या वर्षांतील यशासाठी आपला वेळ, ऊर्जा आणि उत्साह अर्पण केला.
सध्याच्या टीमचाही मी तितकाच आभारी आहे ज्यांचे समर्पण हा वारसा पुढे नेत आहे:
- डॉ. जयश्री भुक्तार, राष्ट्रीय पातळीवरील संयोजक (Convener)
- श्री. नचिकेत अटाळे, आयोजन सचिव (Organizing Secretary)
- श्री. तुषार गायकवाड, संयोजक, मायक्रोबायोलॉजिकल कॉन्टेस्ट (UG)
- डॉ. भाऊराव चौशेट्ये, संयोजक, मायक्रोबायोलॉजिकल कॉन्टेस्ट (PG)
- डॉ. नवीन दांडी, संयोजक, मायक्रोबायोस्लेट
- डॉ. संदीप वाघ, संयोजक, मायक्रोबायोकॅन्व्हॅस
- डॉ. नयना पाटील, संयोजक, मायक्रोबायोपॉडियम
- डॉ. समाधान वाघमोडे, संयोजक, मायक्रोबायोरीड
- डॉ. राजेंद्र चौरे, संयोजक, मायक्रोबायोसॉफ्ट
- डॉ. नितीनकुमार पाटील, संयोजक, मायक्रोबायोवर्ड
- कु. अक्सा माजगावकर, संयोजक, मायक्रोबायोएआय
- प्रा. संदीप पाटील, संयोजक, मायक्रोबायोमॉडेल
- डॉ. सुचिता भारांबे, संयोजक, मायक्रोबायोटॉक
- श्रीमती संगीता जंगम, संयोजक, मायक्रोबायोस्ट्रीटप्ले
मुंबई परिसरातील महाविद्यालयांमध्ये या कार्यक्रमाची लोकप्रियता वाढवण्यासाठी प्रयत्न केल्याबद्दल सह-संस्थापक श्री. निलेश वडनेरे तसेच मोलाचे सहकार्य आणि प्रोत्साहनाबद्दल जगप्रसिद्ध शास्त्रज्ञ, डॉ. योगेश शोचे; मायक्रोबायोलॉजीस्ट सोसायटीचे संस्थापक, प्रा. डॉ. ए. एम. देशमुख, मला प्रोत्साहित करणारे व संपूर्ण मदत करणारे प्राचार्य डॉ. डी आर पाटील आणि माझे मित्र प्रा. अजयकुमार जाधव, प्रा. मनोहर पदुळ, प्रा. केतन नारखेडे यांचा मी मनापासून आभारी आहे.
रौप्य महोत्सवा पुढील वाटचाल
पंचवीस वर्षे हा एक महत्त्वाचा टप्पा आहे, पण ते अंतिम ध्येय नाही. जेव्हा मी २००१ च्या पहिल्या मायक्रोबायोलॉजिकल कॉन्टेस्टकडे मागे वळून पाहतो आणि त्याची तुलना २०२६ च्या मायक्रोबायोलॉम्पियाडशी करतो, तेव्हा मला केवळ एका कार्यक्रमाची वाढ दिसत नाही, तर एका कल्पनेचा झालेला विकास दिसतो.
- ही कल्पना की विद्यार्थ्यांना परीक्षेच्या पलीकडे संधी मिळाली पाहिजे.
- ही कल्पना की स्पर्धेसोबत सहकार्यही अस्तित्वात असू शकते.
- ही कल्पना की विज्ञान हे बौद्धिक असण्यासोबतच सर्जनशीलही असू शकते.
- ही कल्पना की मायक्रोबायोलॉजी हे प्रश्नमंजुषा, कॅन्व्हॅस, पॉडियम, मॉडेल, शब्द, डिजिटल प्लॅटफॉर्म, संभाषण किंवा पथनाट्याद्वारे देखील व्यक्त केले जाऊ शकते.
- आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, निष्ठेने सुरू ठेवलेला एक छोटासा उपक्रम हजारो तरुण मनांना स्पर्श करू शकतो.
म्हणूनच रौप्य महोत्सवी वर्षाच्या निमित्ताने लिहिलेला हा लेख केवळ आठवणींचा संग्रह नाही. हा लोक, संस्था, विद्यार्थी, मैत्री, कल्पना आणि सूक्ष्मजीवशास्त्राप्रती असलेल्या २५ वर्षांच्या सामायिक आवडीचा इतिहास आहे. ज्या विद्यार्थ्यांनी उत्स्पुर्त भाग घेतला, ज्या शिक्षकांनी विद्यार्थ्याला प्रोत्साहित केले, ज्या समन्वयकांनी पडद्यामागून काम केले, ज्या स्वयंसेवकांनी शांतपणे योगदान दिले, ज्या संस्थेने आपले दरवाजे उघडले आणि ज्या प्रत्येक व्यक्तीने या स्वप्नावर विश्वास ठेवला— ही रौप्य महोत्सवी आवृत्ती तुम्हा सर्वाना समर्पित आहे.
मी विद्यार्थ्यांना एक व्यासपीठ देण्याच्या उद्देशाने मायक्रोबायोलॉम्पियाडची सुरुवात केली होती. पंचवीस वर्षांनंतर मला जाणवले की खरे तर, विद्यार्थ्यांनीच मला शिकत राहण्यासाठी, स्वप्ने पाहण्यासाठी आणि घडण्यासाठी एक मंच दिला आहे. त्याबद्दल मी त्यांचा सदैव आभारी राहीन.
चला, भूतकाळाचा अभिमानाने, वर्तमानाचा आनंदाने आणि भविष्याचा उत्सुकतेने उत्सव साजरा करूया. कारण सूक्ष्मजीव अदृश्य असू शकतात— पण ते निर्माण करत असलेली उत्सुकता येणाऱ्या पिढ्यांना प्रेरणा देऊ शकते.
मायक्रोबायोलॉम्पियाडने निर्भाण केलेली सांघिक भावना अमर राहो. तरुण मायक्रोबायोलॉजिस्टची उत्सुकता अखंड राहो. आणि हा प्रवास पुढे अनेक दशके असाच सुरू राहो.
प्रा. उल्हास के. पाटीलसंस्थापक, मायक्रोबायोलॉम्पियाड · रौप्य महोत्सवी आवृत्ती – २०२६
